شبهه3: اگر قمه زدن و زدن بر سر و سینه پاداش بزرگی دارد،چرا علمای شیعه قمه نمی‌زنند؟

شبهه3: اگر چنان که شیعیان ادعا می‌کنند قمه زنی و خونین کردن سر و نوحه‌سرایی و زدن بر سر و سینه پاداش بزرگی دارد،پس چرا آخوندها قمه نمی‌زنند؟ و سر و صورت خود را خونین نمی‌کنند؟

 

پاسخ:

چنین ادعایی که شیعیان معتقدند قمه زنی و خونین کردن سر و بدن پاداش بزرگی دارد صرفاً یک ادعا بوده و قابل استناد نیست؛ چرا که علمای شیعه از متقدمین و متأخرین چنین نظری نداشته‌اند. فتاوای مراجع عظام و علمای شیعه در رابطه با عزاداری حول چهار مطلب ذیل بوده است:

 

1- عملی که انجام می‌شود نباید ضرر قابل توجهی داشته باشد.(ضرری جدی برای انسان نداشته باشد)

2- موجب بی‌اعتنایی به دین اسلام و توهین به آن،که در نتیجه باعث مخدوش شدن چهره اسلام می‌شود، نباشد.

3- عملی که انجام می‌شود نشانه‌ی حزن و اندوه باشد و یا منجر به حزن و اندوه شود.

4- با توجه به فرهنگ‌ها، آداب و رسوم هر شهر یا کشور در رابطه با عزاداری و هم چنین وجود مذاهب دیگر اسلام، ضرر انجام چنین عملی در آن نقطه از شهر یا کشور، در نظر گرفته شود.

 

نوحه سرایی، سینه زنی و هر کاری که در عرف مردم عزاداری محسوب می‌شود و منطبق با موازین شرع باشد اشکالی ندارد چرا که در احادیث و روایات وارده از معصومینb در رابطه با عزاداری به شیوه‌ی خاصی از آن اشاره نشده است، به این دلیل که فرهنگ وو  آداب و رسوم هر شهر و کشوری با شهر و کشور دیگر متفاوت است.

اگر سینه زنی، زنجیر زنی و هر عملی که در یک ملیّت عزاداری محسوب می‌شود به شیوه‌ای غیر معمول در آید به طوری که به عنوان مثال بر سر زنجیرها تیغ وصل کرده و بر بدن خود جراحاتی وارد کنند مشمول چهار مطلب ذکر شده نبوده و مورد تأیید دین مبین اسلام نخواهد بود.

 

در این رابطه می‌توان به فتاوی برخی از مراجع عظام در رابطه با قمه زنی اشاره کرد.

امام خمینی(ره): در شرایط و اوضاع کنونی از قمه زدن خودداری شود و عزاداری و سینه زدن مانعی ندارد.(استفتائات امام خمینی(ره)،ج3،ص583)

 

آیت الله خامنه‌ای(دام ظلّه): قمه زنی علاوه بر این که از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمی‌شود و سابقه‌ای در عصر ائمهb و زمان‌های بعد از آن ندارد و تأییدی هم به شکل خاص یا عام از معصومj، در مورد آن نرسیده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب می‌شود. بنابراین در هیچ حالتی جایز نیست.

(رساله أجوبة الأستفتائات، سؤال 1460)

 

آیت الله مکارم شیرازی (دام ظلّه): عزاداری خامس آل عبا از افضل قربات و مایه بیداری مسلمین است ولی از کارهایی که موجب وهن مذهب می شود و بهانه به دست مخالفان می دهد باید اجتناب کرد.

(استفتائات جدید،ج1،ص505)

 

آیت الله فاضل لنکرانی(ره): با توجه به گرایشی که نسبت به اسلام و تشیع بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در اکثر نقاط جهان پیدا شده است و ایران اسلامی به عنوان ام القرای جهان اسلام، شناخته می‌شود و اعمال و رفتار ملت ایران به عنوان الگو و بیانگر اسلام، مطرح است، لازم است در رابطه با مسائل سوگواری و عزاداری سالار شهیدان، حضرت امام حسینj به گونه‌ای عمل شود کهه موجب گرایش بیشتر و علاقه‌مندی شدیدتر به آن حضرت و هدف مقدس وی گردد. پیداست در این شرایط، مسئله قمه زدن نه تنهاا چنین نقشی ندارد، بلکه به علّت عدم قابلیت پذیرش و نداشتن هیچ گونه توجیه قابل فهم مخالفین، نتیجه سوء بر آن مترتب خواهد شد. لذا لازم است، شیعیان علاقه‌مند به مکتب امام حسینj از آن خودداری نمایند و چنان چه در این مورد، نذری وجود داشته باشد؛؛  نذر، واجد شرایط صحت و انعقاد نیست.

 

بنابرآنچه بیان شد روحانیت شیعه (بنابر آنچه وهابیت می‌گوید) هرگونه عزاداری که مبتنی بر قوانین شیعی نباشد را اصولاً نمی‌پذیرد تا چه رسد به این که خود بخواهد همان اعمال را به جا آورد! و هر کسی که خود اقدام به عزاداری دل بخواهی بنماید که مورد تأیید شارع نباشد خود باید پاسخگوی اعمال خود باشد، نه علمای شیعه! و اگر بعضی از فقها نظرات دیگری غیر از نظراتی که بیان شد،در گذشته و یا حال داشته باشند باز هم نمی توان گفت نظر علمای شیعه چنین است که در سؤال فوق ذکر شده است.

بلکه صحیح آن است که گفته شود بعضی از فقهای شیعه نظر دیگری داشته اند که مقلدین می توانند به نظرات آنان مراجعه نمایند.