شبهه 96 : شیعه سخن جعفر، برادر حسن عسکری که می گوید وی فرزندی نداشته نمی پذیرد و می گوید جعفر معصوم نیست؛ امّا ادّعای عثمان بن سعید را که برخلاف آن است را قبول می کند؛ حال آنکه عثمان هم غیر معصوم است؟

خلاصه­ ی شبهه96

     شیعه سخن جعفر، برادر حسن عسکری را که می­گوید وی فرزندی نداشته نمی­پذیرد، چرا که می­گوید جعفر معصوم نیست؛ امّا ادّعای عثمان بن سعید را که می­گوید حسن عسکری دارای فرزند است، قبول می­کند؛ حال آنکه عثمان هم غیر معصوم است.

     هدف مُسْتَشْکِل از بیان شبهه می­تواند موارد ذیل باشد:

1. مهم‌ترین هدف مستشکل آن است که بگوید شیعه برای اثبات ولادت امام غائبش، تنها یک راوی دارد و آن هم عثمان بن سعیدی هست که معصوم نیست و لذا نتیجه بگیرد که به گفته­ی او نمی­توان اعتماد کرد؛ بنابراین امام غائبی در کار نیست.

2. اینکه بگوید اساساً امام عسکری (ع) فرزندی نداشته است و مسئله­ی وجود امام زمان(عج) غیر واقعی و بلکه حتّی در خود شیعه هم اختلافی است و به این ترتیب وجود امام (عج) را منکر شود.

3. به خواننده القاء کند، شیعه سخن کسی را می­پذیرد که معصوم باشد و نیز پذیرنده­ی سخنی است که مطابق با منافع خودش باشد.

     امّا پاسخ ما:

1. امام را فقط خداوند مشخّص می­کند؛ حتّی پیامبر(ص) هم حقّ تعیین امام را ندارد و فقط ایشان امامی را که خدای متعال تعیین نموده، به امّت اسلامی معرّفی و اعلام می­کند.

2. مسئله­ی ولادت امام زمان(عج) نه تنها از طریق شیعیانی غیر از عثمان بن سعید روایت شده[1]، بلکه جالب اینجاست که علمای اهل سنّت نیز به این امر اشاره نموده­اند. در این زمینه می­توانید به کتاب (مُنتَخَبُ الأثر)[2] نوشته­ی آیت الله صافی گلپایگانی مراجعه نمایید.

     ما در اینجا برای نقض سخن مستشکل، به 2 مورد از روایاتی که بیانگر ولادت حضرت ولیّ­عصر (عج) توسّط راویانی غیر از عثمان بن سعید است، اشاره می­کنیم.

1. «کتابُ فَضْلِ بن شاذان: حدّثنا محمّد بن علی بن حمزة بن الحسین بن عبید اللّه بن العبّاس بن علی بن أبی طالب صلوات اللّه علیه، قال: سمعت أبا محمّد علیه السلام یقول: قد ولد ولی اللّه، و حجّته على عباده، و خلیفتی من بعدی، مختونا لیلة النصف من شعبان سنة خمس و خمسین و مائتین عند طلوع الفجر ...»[3]

فضل بن شاذان می­گوید: بر ما روایت کرد محمّد بن علی بن حمزة بن حسین بن عبیداللّه بن عبّاس بن علیّ بن أبیطالب (ع). او گفت که من شنیدم از امام عسکری (ع) که فرمود: ولیّ خدا و حجّت او بر بندگانش و خلیفه­ی بعد از من، در شب نیمه­ی شعبان سال 255 هنگام طلوع فجر ولادت یافت، در حالی که ختنه شده بود.

2. «کتابُ كمال الدّین: حدّثنا محمّد بن محمّد بن عصام -رضی اللّه عنه- قال: حدّثنا محمّد بن یعقوب الكلینی، قال: حدّثنا علی بن محمّد، قال: ولد الصاحب علیه السلام للنّصف من شعبان سنة خمس و خمسین و مائتین.»[4]

شیخ صدوق(ره) در کتاب کمال الدّین می­نویسد: محمّد بن محمّد بن عصام می­گوید که شیخ کلینی به نقل از علیّ بن محمّد گفت: امام زمان(عج) در نیمه­ی شعبان سال 255 ولادت یافت.

     همان گونه که ملاحظه می­کنید راویان روایات فوق، افرادی غیر از عثمان بن سعید هستند و لذا سخن مستشکل نقض شده و این نشان می­دهد که سخن مستشکل بی‌اساس می­باشد.

2. در اینجا لازم است که اشاره کنیم، مخالفین و دستگاه حکومتی زمان امام عسکری (ع) به جهت ترس از ولادت امام زمان(عج) که پیامبر اسلام(ص) مژده­ی ولادت ایشان را از سالیان قبل به امّت خویش داده بودند، امام عسکری (ع) را در منطقه­ای نظامی برده و بازداشت کرده و ایشان را تحت نظر داشتند.

3. همان طور که در شبهات قبل هم عنوان شد، شیعه روایت کسانی را می­پذیرد که ثقه و مورد اعتماد باشند؛ یعنی موثّق بودن راویان، نزد شیعه حجّت است، نه اینکه لزوماً آنها معصوم باشند؛ البتّه به شرطی که سخنان اینان، مخالف آیات قرآن کریم نباشد. و لذا اگر سخن جعفر فرزند امام هادی (ع) را نمی­پذیرد به دلیل موثّق نبودن وی است. بد نیست در اینجا مختصری راجع به او که در میان شیعیان، به (جعفر کذّاب) مشهور است بپردازیم. در کتاب (دانشنامه­ی جهان اسلام) در مورد وی نوشته است:

(او به‌ دلیل‌ ادّعای‌ امامت‌ پس‌ از رحلت‌ برادرش‌، امام‌ حسن‌ عسكری‌ (ع) و انكار وجود فرزندی‌ برای‌ ایشان،‌ به‌ جعفر كذّاب‌ ملقّب‌ شد. جعفر فردی‌ خطاكار، دنیاطلب‌ و فاسق‌ معرّفی‌ شده‌ است‌. جعفر بن‌ علی‌ در ماجرای‌ فارِس بن‌ حاتم‌، فردی را كه‌ امام‌ هادی (ع) او را طَرد و لعن‌ نموده بود و فرمان‌ قتل‌ وی‌ را صادر كرده‌ بود، برخلاف‌ پدر و برادرش‌ امام‌ حسن‌ عسكری (ع)‌، از فارِس‌ جانبداری‌ كرد. جعفر به‌ شرابخواری‌ نیز متّهم‌ بود، تا جایی‌ كه‌ وی‌ را به‌ زُقُّ الخَمْر «ظرف‌ شراب‌« ملقّب‌ كرده‌اند.)[5]

     حال خواننده خود باید قضاوت کند که آیا چنین فردی را می­توان مورد اعتماد دانسته و سخنش را پذیرفت؟

 

[1]. در کتاب منتخب الاثر، ج 2، باب چهارم، فصل اوّل، صص 416-369 پیرامون مسئله­ی ولادت ایشان(عج) بوده و روایت­هایی را از راویان این واقعه بیان داشته است. (طبع انتشارات آیة الله صافی، چاپ اوّل سال 1422 ه.ق؛ 3 جلدی)

[2]. منتخب الاثر، ج 2، صص 393-371 (در پاورقی). (طبع انتشارات آیة الله صافی، چاپ اوّل سال 1422 ه.ق؛ 3 جلدی)

[3]. همان، ج 2، ص 369، حدیث 1.

[4]. همان، ج 2، ص 397، حدیث 5.

[5]. دانشنامه جهان اسلام، تألیف مؤسسه­ی دایرة المعارف فقه اسلامی، مدخل جعفر بن علی.

همچنین جهت کسب اطلاعات بیشتر می­توانید رجوع کنید به کتاب: کمال الدّین و تمام النّعمة، جزء دوم، باب 43، من شاهد القائم(عج)، صفحه­ی 431 و 432. (طبع مؤسسة الاعلمی للمطبوعات بیروت، چاپ اوّل سال 1412 ه.ق)